| Yavru köpek eve geldiği andan itibaren tuvalet eğitimine
başlayabilirsiniz.Bu eğitim sizin düşündüğünüz gibi zor olan bir eğitim
değil.Zaten kurallara bağlı olarak yavruya bakarsanız evinizin
kirlenmesi gibi bir düşünceyede sahip olmayacaksınız.
Köpeklerin doğal yaşamdan sahip oldukları iç güdü gereği bir inde
yaşayan hayvan olduklarını söylemiş ve yavrunuzu eve getirmeden önce
yavrunun kalması ve eğitimine yardımcı olması için yeterli boyutlarda
bir kafes almanızı belirtmiştim.İşte tuvalet eğitimi için son derece
önemli bir ayrıntı.Yavrunuz evin içinde dolaşmaktan ziyade kafes içinde
kalacak ve sorumluluklarını öğrenecek ve belirli aşamalar dahilinde
kafesinden çıkacak ve en sonunda kafes kapısı açık bırakılarak
özgürlüğüne kavuşmuş olacak.
Yine doğal davranış olarak yeni yavrunuz yemeğini yedikten,suyunu
içtikten hemen sonra.uyandıktan sonra, ya da eğlenceli bir oyun
esnasında tuvaletini yapmak isteyecektir ve bunu size yeri koklayarak,
telaşlı bir biçimde daireler çizerek ya da oyunun ortasında birden
durgunlaşarak belirtir.Bu anlarda hazırlıklı olmalı ve yavrunun tuvalet
ihtiyacını gidermek istediğini anlamalısınız.
Yavrunuzu herzaman aynı zamanda aynı miktarda,aynı yemeği veriniz.Bu
hareketiniz onun vücut saatini öğrenmenize yardımcı olur.Köpek herzaman
aynı miktarda ve aynı zamanda yediği için sindirim sistemi belli bir
düzen içerisinde çalışacaktır.Eğitim süresi içerisinde, köpeğinizin
yemek saati dışında başka bir yiyecek vermediğinizden emin olun.Çünkü
alacağı her ek besin yavrunun sindirim sistemini çalıştıracak ve
tuvalet eğitiminin başarasını ve süresini uzatacaktır.
Tuvalet eğitimini sizin tercihinize ve evinizin yapısına göre iki şekilde uygulayabilirsiniz.
Gazete Kağıdı Yöntemi
Bu yöntem için gazete kağıtlarını kullanacağız.Gazete kağıtlarını
yavrunun kaldığı kafesin bir köşesine seriniz.Yani kafesin bir bölümü
yavrunun uyuması,oynaması,yemek yemesi gibi faaliyetler için, diğer
köşeside tuvalet ihtiyacı için kullanılacak.Yavru yine iç güdü gereği
kaldığı yeri temiz tutma isteği içinde olacağı için tuvalet ihtiyacı
için gazete kağıdına yönelecektir.Eğer gazete kağıdına tuvaletini yapar
ise ve siz o an yanında iseniz onunla sakin ve ödüllendirici bir tonda
konuşarak sevin, hatta bu anda ki yavru tam tuvaletini yaparken sizin
seçeceğiniz bir kelimeyi sürekli tekrarlayınız.Örneğin "Tuvaletini yap"
olabilir.Bu ve bunun gibi sözcükleri küçük yaştan itibaren kullanır
iseniz ileride siz bu sözcükle izin verirsiniz ve köpeğiniz tuvaletini
yapabilir.Bu da diğer köpek sahipleri tarafından çok hoş ve ilginç
bulunabilir.
Eğer köpek kaza ile gazete kağıdına değilde kafes içinde başka yere
yaptı ise,gazete kağıdının en üste bulunan parçasını tuvaleti üzerine
koyarak,kokunun gazete kağıdına sinmesini sağlayın ve bu kağıdı
aldığınız yere tekrar koyun.Kaza ile kirlenmiş olan yeri ise mutlaka
koku bırakmadan temizlemek zorundayız,yoksa yavru tekrar aynı yere
tuvaletini yapabilir.Bunu önlemek için kaza yerini detarjan ile iyice
temizleyip silmeliyiz.ardından eğer elinizde mevcut ise aşırıya
kaçmadan biraz sirke kullanmakta fayda var çünkü sirke kokuyu nötralize
edecektir.Amonyaklı bir temizleyiciyi ise kullanmayınız çünkü
amonyak,sirkenin tam tersine, aynı yere tuvaletini yapmaya ikna
edebilir.
Diyelim ki,sabah kahvaltısını saat 07:00-08:00 yavruya sundunuz ve
yemeğini bitirdikten hemen sonra onu dışarı çıkardınız yada yavru kafes
içinde bulunan gazete kağıtlarına tuvaletini yaptı.Bu hareketinden
dolayı onu överek kafesten çıkarıyoruz ve gözetiminiz altında yavruyu
serbest bırakıyoruz bu süre saat 11:00 ila 11:30'a kadar olabilir.Siz
öğle yemeğinizi hazırlarken yavruya koşması,oynaması ve bu yollar ile
çevreyi tanıması için fırsat veriyoruz.Bu hareketimizi yavruyu bir kez
daha dışarı çıkararak son veriyoruz ve tekrar kafese koyuyoruz.
Saat 14:00 - 15:00 gösterdiğinde yavruya öğle yemeğini veriyoruz ve
herzaman yaptığımız gibi yemeğin bitiminde kafesten çıkarıyor ve
yavruyu serbest bırakıyoruz tabii gözetimimiz altında.Bu arada
muhtemelen siz akşam yemeği için hazırlık yapıyor olacaksınız bu
hazırlık anında yavruya mutfak içerisinde göz kulak olabilirsiniz.
Saat akşam 18:00 gösterdiğinde ise ona son öğün olan akşam yemeğini
sunacağız yine herzamanki gibi yemek bitiminde kafesten çıkaracak (Ya
da tuvaletini gazete kağıdına yapmasını bekleyecek)dışarı götürerek
tuvaletini yapmasını sağlıyacağız ve tekrar oyuna başlayacağız ve saat
20:00'a kadar.Bu saat itibari ile yavru akşam uykusu için tekrar kafese
girecek.
Saat 18:00'den sonra yemek ve saat 19:00'dan sonra ise kesinlikle su
vermeyiniz.Bu davranışınız tuvalet eğitimini zora sokabilir.Çünkü
alınan her besin yavrunun sindirim sistemini çalıştıracak ve bunun
doğal sonucu yavru kendini rahatlatmak isteyecek.
Siz yatmadan önce yavru uyandı ise son bir defa daha dışarı çıkartın
ve kısa bir oyundan sonra onu tekrar geceyi geçirmesi için kafes'e
koyun.
Sabah uyandığınızda ise ki yavrunuz sizden önce uyanmış olacak,bunun
için daha erken kalkmanızı öneririm.Yavruya kahvaltısını sunmadan
dışarı çıkartacağız,belki kafesi kullanmak istemedi ve şu an kendini
çok rahatsız hissediyor olabilir.Eğer bu süre içerisinde tuvaletini
yapmadı ise (Büyük olasılıkla yapacaktır.) içeri alarak yavruya sizinle
birlikte sabah kahvaltısını yapması için olanak tanıyoruz ve yine sabah
11:00 - 11:30 periyoduna dönüyoruz.
Bu hareketlerimize değişiklik yapmadan yavru ev içinde serbest iken mutlaka gözlemliyerek iki hafta boyunca devam ediyoruz.
Yavru bundan sonra tuvaletini yapmak için gazete kağıdına doğru
yöneliyor (Ya da kapıya doğru )ise eğitimin yarısı sonuçlandı ve sizden
övgüyü hakketti bile.Siz yine de küçük kazalar için hazırlıklı
bulunun.Eğer yavru zamanında gazete kağıdına yönelmiyor ve kazalar
sıkça yaşanıyor ise gazete kağıdını tekrar tuvaleti üstüne koyun koku
gazete kağıdına sinsin ve yukarıdaki yöntem ile kirli yeri temizleyin.
Yavru kafesin dışında bir oyun esnasında tuvalet ihtiyacı hisseder
ise,acilen gazete kağıtlarının olduğu bölmeye götürün ve tuvaletini
yapmayı sağlayın.Tuvaletini yaptıktan sonra onu dışarıya çıkarıp oyuna
devam edin ki,kafeste kalarak kendini cezalı hissetmesin ve tuvaletini
doğru yere yaptıktan sonra ödül aldığını anlasın.
Tuvalet ve sosyalleşme eğitiminin diğer aşamalarına gelince kafesin
kapağını sürekli açacağız ve yavru evde dolaşmaya başlayacak bu esnada
yavruyu takip edin ve tuvaletini evin içerisine yapmasına izin vermeyin
artık yavrunun davranışlarını biliyor ve ihtiyacı geldiği zaman
yaptığı hareketlerin farkına varıyorsunuz yine hemen yavruyu alarak
gazete kağıtları üstüne bırakınız.Eğer tuvaletini yapar ise bu yeri
silmeniz gerektiğini unutmayın.
Yavru tuvaleti için gazete kağıtlarına yöneliyor ise bravo eğitimi
%80 tamamlandı.Tamamlanmayan bölüm için ise şöyle bir uygulama
yapıyoruz.
Gazete kağıtlarını kafesinden çıkararak yavaş yavaş köpeğinizin
bundan sonra tuvaletini yapmasını istediğiniz yere götüreceğiz.Örneğin
ilk anlarda kafesin yanına koyabilir ve ileriki günlerde mesafeyi
açabilir ve sonunda istediğiniz yere yöneltebilirsiniz.
Korkmayın yavru herzaman gazete kağıdına tuvaletini
yapmayacak.İlerki günlerinde dışarıda toprağa, çimene tuvaletini
yapacaktır.Bunu sağlayan ise yine iç güdüleridir.Köpekler dışarıda
sizin farkedemediğiniz kokuları duyarlar.Köpeğiniz ile gezerken biranda
köpeğiniz durur ve o bölgeyi derin derin koklamaya başlar belliki başka
bir köpek oraya tuvaletini yapmış.Sizin köpeğinizde kendi varlığını
göstermek ve bölgesini belirlemek için aynı yere tuvaletini
yapacaktır.Aynı zamanda görsel bir işaret de bırakmak isteyecek ve bunu
arka ayakları ile toprağı biraz kazarak yerine getirecektir.Köpeğiniz
bu davranışı anladığı zaman artık eve değil sürekli dışarı tuvaletini
yapmak isteyecektir.
Gazete Kağıdı Kulnmanın Sakıncası: Bu eğitim yönteminde bir sorun
ile karşılaşırız.Yavru köpeğimiz dışarı çıktığı ilk günler siz nekadar
tuvaletini yapması için onu dolaştırsanız da tuvaletini
yapmayacaktır.Çünkü o hep evde tuvaletini yaptı ve gazete kağıdını
kullandı ve şimdide eve gitmek istiyor.Bu davranışı yukarıda değindiğim
gibi bazı köpekçe kuralları anlayınca son bulacak.Onun için köpeğinize
kızmayın ve onu aptallıkla suçlamayın.
Bahçe Yöntemi:
Bu yöntem daha çok kolayca bahçeye çıkabilecek köpek sahipleri için
uygun.Bugün çoğumuz apartmanlarda yaşıyoruz ve yavrunun tuvaletini
yapması için onu herzaman katlardan indirip dışarı çıkartamayız.
İster gazete kağıdı ister bahçe yöntemi olsun uyacağımız kurallar
hep aynı.(Yukarıda saat olarak uygulama yapmış idik.) Yalnızca burada
yapacağımız yavruyu gazete kağıtlarına değilde dışarıya götürmek.Yavru
yemeğini yedeği zaman,uyandığı zaman onu dışarı çıkarıp oyuna
başlayacağız bu arada tuvaletini yapacaktır bu esnada yukarıda
değindiğim gibi övgü dolu bir ses tonu ve sözcükler ile yavruyu
seveceğiz.Eğer yavru tuvaletini yaptıktan sonra hemen içeri girmeniz
gerekiyor ise oyuna kısa süreli devam edin ve takibinde yavruyu içeri
alın.Tuvaletini yaptıktan hemen sonra onu içeri alır iseniz kendini
cezalı sanabilir.
Dışarı çıkardığınız zaman yavru tuvaletini yapmaz ise ısrarcı olmayınız,onu içeri alarak 10-15 dakila sonra tekrar çıkarınız.
Şimdi iki yöntem içinde son derece önemli olan kurallara bakalım.
Yavruya tuvalet eğitiminden emin oluncaya kadar evde koşmasına izin
vermeyin yada bu anlarda onu gözlemleyin.Geniş alan size yavruyu gözden
kaçırma fırsatı verebilir.Eğer onun yanında olamayacak iseniz yavruyu
kafesine koyun.
Siz oda dışında iken yavru tuvaletini yanlış yere yapmış ise
yavruyu cezalandırmayın ve bağırmayın.Sadece yeri temizleyin.Eğer onu
tuvaletini yaparken görür iseniz "HAYIR" sözcüğünü kullanarak işaret
parmağınız ile burnuna hafifçe vurunuz yada annesinin yaptığı gibi
ensesinden tutarak yavaçşa sallayın ve hemen gazete kağıtlarına ya da
dışarı götürünüz.
Doğruyu öğretmek için yavrunun burnunu tuvaletine sokmak veya gazete
ile vurmak gibi davranışları sergilemeyin.Bu davranışlar sadece
yavrunun korkmasını ve size duyduğu güven duygusunu kaybetmesine yol
açar.Aynı zamanda korktuğu için altına kaçırabilir.
Eğer yavru 1-5-10 dakika yada daha uzun süre önce tuvaletini yanlış
yere yaptı ve siz onu şimdi görüyor iseniz.kesinlikle yavruya
bağırmayın ve onu cezalandırmayın çünkü ne için ceza aldığını ve şu
anki tutumunuzu anlamayacaktır.Köpekler övgüyü veya cezayı hareketi
yaptığı anda hakederler.Hareketi yaptıktan sonraki 5 saniye içinde bile
ona kızmanız yada ödüllendirmeniz bir işe yaramaz.Bunun için yalnızca
tuvaletini yapar iken gördüğünüz anda yavruyu yukarıdaki yöntem ile
övün veya cezalandırın.
Yanlışlıkla tuvaletini yaptığı yeri detarjan ile koku bırakmayacak
düzeyde iyice temizleyiniz.Biraz sirke kullanmanız kokuyu nötralize
edecektir.Amonyak ve amonyaklı temizliyiciler ise kullanmayınız.
Her yemekten.uykudan sonra ya da her bir yada yarım saat içerisinde
onu dışarı çıkartın yada gazete kağıtlarına tuvaletini yapması için
izin verin.
Evdeki başka bir birey size yavrunun tuvaletini yaptığını söylemeli.Böylece siz yavruya tuvalet için ısrar etmemiş olursunuz.
Yavrunun tuvaletini yapması için bir komut seçin ve bu komutu rahat bir ses tonu ile yavru tuvaletini yaparken tekrarlayın.
Ev içerisinde başka bir yerde gazete kağıtlarının yerde olmadığından
emin olun.Bu onun kafasını karıştırır ve tuvaletini yapabilir.
Yavruyu kafeste 3-4 saatten fazla tutmayın.
Yatmadan önce mutlaka yavruya tuvaletini yapma fırsatı verin.
Yavru uyandıktan sonra onu hemen dışarı çıkartın.(Bahçe eğitimi için.)
DOĞRU
Yavrunun ilk günlerinde kafes içerisinde ağlamasına ve havlamasına izin vermek.
Düzenli ve şaşmaz yemek ve oyun saatleri düzenlemek.
Yavrunun kafeste rahatsız edilmediğinden emin olmak.
Kafeste tuvalet için gazete kağıdı kullanmak.
Tuvalet eğitimi ile bir bireyin ilgilenmesi.
YANLIŞ
Dört saatten fazla kafes içerisinde kalmasına izin vermek.
Çocukların yavruyu kafeste ve uykuda iken rahatsız etmesi.
Kafeste köpeğin çiğneyebileceği türden yemek bırakılması.
Yavruya saat 19:00 dan sonra su verilmesi.
Yavruya saat 18:00 dan sonra yemek verilmesi.
Yavrunun kafesten ağlıyor havlıyor diye çıkarılması.
Tuvaletini yapması için kafesin tekstil ürünleri ile döşenmesi.
Yemek saati dışında yemek verilmesi.
Bazı köpek çiftlikleri ve kişiler tuvalet eğitimi verdiklerini
söylemektedirler.Sakın bu sözlere inanıp da yavrunuzu tuvalet eğitimi
için çiftliklere teslim etmeyin. Tuvalet eğitimi yalnız ve yalnızca
kalacağı ev içerisinde yapılır.Bu süre içerisinde yavrunun sık sık
kontrol edilmesi aynı zamanda öğünlerin vaktinde yavruya sunulması
gerekir ve bu işi siz ve aile üyelerinin yaptığı kadar kimse iyi
yapamaz.Tuvalet eğitimi çiftlikte yapılsa bile yavru eve geldiğinde
alıştığı ortam değişik olduğu için başarısız olur.
|