|
İlk Yardım Giriş
Hayatın içinde bazen
yaşamı tehlikeye sokan acil durumlarla karşılaşabiliriz. Böyle acil
durumlarda yaşam ve ölüm arasındaki zaman bazen bir kaç dakikayla
ölçülür. Bu bir kaç dakikalık zaman diliminde yapılabilecek ufak tefek
bazı müdahaleler çoğu zaman hayat kurtarıcıdır. Veterinerinize
ulaşıncaya kadar veya veterinerinize ulaşamayacağınız bir durumda bu
küçük detaylar ve ilk müdahale sayesinde hayati tehlike yaratabilecek
bazı durumlara engel olabilir ve küçük dostunuzun hayatını
kurtarabilirsiniz. Dikkat ! İlk yardım sırasında en temel kural sakin
ve soğukkanlı olmaktır. Aksi halde çok fazla zaman kaybedip, telaş ve
heyecandan yanlış ve eksik uygulamalarla fayda yerine zarar
verebilirsiniz. Unutmamalısınız ki sizin yapacağınız ilk yardımdaki
amaç hastayı tedavi etmek değil, ilk andaki hayati tehlikeyi önlemeye
çalışmaktır. Bu ilk bir kaç dakikalık müdahaleden sonra ne olursa olsun
mutlaka ve mutlaka veteriner hekim müdahalesi gereklidir. İkinci temel
kural ise müdahale ettiğiniz petten gerektiğinde kendinizi korumaktır.
Çünkü müdahale gerektiren durum sırasında hasta bilinçsiz davranışlarda
bulunabileceğinden, siz sahibi bile olsanız sizi tanımayabilir.
Gerektiğinde çevrenizden veya veteriner hekiminizden yardım isteyin
yada ağzını bağlamayı ihmal etmeyin. Bu ona hiç bir zarar vermeyecektir.
İlk Yardım Çantası
Özellikle tüm pet
sahiplerinin bir ilk yardım çantası bulundurması gerekir. Eğer mümkünse
ilk yardım çantasından iki tane hazırlayarak birisini arabanızda
diğerini de evinizde bulundurun. İlk yardım çantasının içinde olması
gereken malzemeler,
Enjektör (gerektiğinde ilaç içirmek için), makas, cımbız veya pens,
Turnike, tampon, sargı bezi, pamuk, flaster
Dijital bir termometre ( mümkünse klasik civalı termometreleri kullanmayın)
Antiseptik bir solüsyon ( Biokadin, Zefiran gibi )
Antibiyotikli bir merhem ( Terramycin merhem, Furacin pomad gibi )
Antihistaminik pomad veya tablet
Amonyak
Köpeklerde İlk Yardım Gerektirebilecek Konular
Böcek sokmaları
Yaralanmalar
Şok ve bayılmalar
Boğulmalar
Isı çarpmasın
Donmalar
Zehirlenmeler
Elektrik çarpmaları
Yanıklar
Böcek Sokmalarında İlk Yardım
ARI SOKMASI
En çok rastlanılan böcek
sokmalarından birisi arı sokmasıdır. Görebileceğiniz en önemli belirti
ani bir çığlık ve sağa sola çılgın gibi koşuşturmadır. Isırılan bölgede
kısa sürede bir şişkinlik olur. Aynı zamanda kaşıntı ve kızarıklıkda
gözlenebilir. Bir pamuğa biraz amonyak damlatarak ısırılan bölgeye
uygularsanız şişkinliğin kısa sürede azaldığını göreceksiniz.
Arı
sokmalarında riskin boyutu ısırılan bölgeye veya arı sayısının
çokluğuna bağlı olarak değişiklik gösterir. En önemlisi boğaz ve burun
bölgesindeki arı sokmalarıdır. Bu bölgelerde oluşacak şişkinlik
solunuma engel olabileceğinden çok hızlı bir müdahale gerektirir. Bunun
gibi daha fazla sayıda arı sokması durumunda zehirlenme riski yüksek
olduğundan dolayı acilen veteriner hekiminize veya en yakındaki
veteriner hekime ulaşmaya çalışmalısınız. Eğer ulaşamayacak
durumdaysanız telefonla görüşerek uygun bir antihistamik ismi almalı
veya acil durum çantasındaki antihistamik ilacı kullanmalısınız.
Ayrıca
petinizin arı sokmasına karşı genel bir alerjisi varsa bu durumda çok
tehlikeli olabileceğinden hiç vakit kaybetmeden veteriner hekiminize
veya en yakındaki veteriner hekime gitmelisiniz.
YILAN ISIRMASI
Yılan ısırması gibi bir durumda görebileceğiniz en önemli belirti
ani bir çığlık, sokulan bölgede kaşıntı ve sağa sola sürtmedir.
Genelde
zehirli yılanlar tarafından ısırılan kedi ve köpeklerde alınan zehirin
miktarına ve ısırılan bölgeye bağlı olarak görülen semptomlar
değişiklik gösterir. Eğer zehir miktarı fazlaysa genel durum çok hızlı
kötüleşebilir.
Eğer mümkünse ısırılan bölgenin hemen üzerinden bir
turnike uygulayarak zehirin dolaşıma girmesi önlenmeli ve acilen
veteriner hekim aranarak yılan antiserumu temin edebilmek için zaman
kazanılmalıdır. Bu arada turnikenin çok uzun süre kalmasının
yaratabileceği gangren tehlikesinide göz önünde bulundurmalı ve
yaklaşık 10 dakika ara ile turnikeyi gevşeterek dolaşımı sağlamalı ve
hemen tekrar turnikeyi sıkmalısınız.
Isırılan bölgeye antiseptik sürülmesi genelde pek fayda sağlamaz. Bu nedenle vakit kaybedilmemelidir.
AKREP SOKMASI
Akrep sokmalarında görebileceğiniz en önemli belirti ani bir çığlık, sağa sola koşuşturma, sokulan bölgede kaşıntı ve ödemdir.
Zehirsiz
akrep sokmalarında genellikle sokulan bölgede sadece ağrı ve ödem
oluşur. Sonuç olarak büyük bir problem yaratmamakla birlikte veteriner
hekime danışılması gerekir. Lokal veya oral yolla uygulanacak
antihistaminik ilaçlarla tedavisi mümkündür.
Zehirli akrep
ısırmalarında telaşlı bir koşuşturma, çok kısa sürede solunum güçlüğü,
kas titremeleri ve felç hali görülebilir. Isırılan bölgenin hemen
üzerinden eğer uygunsa turnike uygulayarak en kısa sürede veteriner
hekime ulaşılmalıdır. Bu arada turnikenin çok uzun süre kalmasının
yaratabileceği gangren tehlikesinide göz önünde bulundurmalı ve
yaklaşık 10 dakika ara ile turnikeyi gevşeterek dolaşımı sağlamalı ve
hemen tekrar turnikeyi sıkmalısınız.
Yaralanmalarda İlk Yardım
TRAFİK KAZALARINDA YARALANMA
Trafik
kazası petinizin başına gelebilecek en kötü olaylardan biridir. Böyle
bir durumda olabildiğince sakin ve soğukkanlı davranmalı ve onun da
sakinleşmesini sağlamalısınız.
Bilinç dışı davranışlarda
bulunabileceğini unutmamalı temkinli davranmalısınız. Eğer bir solunum
güçlüğü yoksa gerektiğinde ağzını bir parça sargı bezi ile bağlayarak
size zarar vermesine engel olabilirsiniz.
Kanayan bir yarasının var
olup olmadığını kontrol etmeli eğer varsa tampon veya turnike
uygulayarak kanamayı durdurmalısınız. Bu arada turnikenin çok uzun süre
kalmasının yaratabileceği gangren tehlikesinide göz önünde bulundurmalı
ve yaklaşık 10 dakika ara ile turnikeyi gevşeterek dolaşımı sağlamalı
ve hemen tekrar turnikeyi sıkmalısınız.
Solunumu ve kalp atışlarını
kontrol etmeli, rahat soluk alabileceği bir pozisyona getirmeli,
boynunda bir tasma varsa gevşetmelisiniz.
Kırık veya çıkık olma
ihtimaline karşı yavaş hareket ettirmek kaydı ile bir battaniye veya
sedye üzerine alarak en kısa sürede veterinerinize götürmelisiniz.
Mümkün
olabilen en kısa sürede veteriner hekime ulaştırarak iç kanama veya şok
olasılığına karşı erken müdahale yapılmasını sağlamalısınız.
Veterinerinize
haber vererek gelişinizi bildirmeli ve gerekli hazırlıkların
yapılabilmesi için zaman kazandırmalısınız. Böylece acil müdahalenin
daha hızlı ve eksiksiz olması sağlanabilir.
DÜŞME SONUCU YARALANMALAR
Düşme sonucu yaralanmalar trafik kazalarında olduğu gibi tehlikeli
durumlara neden olabilir. Bu tür kazalarda özellikle kırıklar çok
oluştuğu için hastanın yerden kaldırılması sırasında çok dikkatli
olunmalıdır. Hemen yerden kaldırmak yerine eğer anlayabiliyorsanız
kırık ve yaralar açısından incelemeli ve hastanın yerden kaldırılması
ondan sonra yapılmalıdır. Bunun içinde bir battaniye veya kalın bir
kartonun üzerine yerden kaldırmadan kaydırarak aktarılmalıdır.
Eğer
bir kanama varsa tampon veya uygulanabilirse turnike yaparak kanamayı
durdurmalısınız. Bu arada turnikenin çok uzun süre kalmasının
yaratabileceği gangren tehlikesinide göz önünde bulundurmalı ve
yaklaşık 10 dakika ara ile turnikeyi gevşeterek dolaşımı sağlamalı ve
hemen tekrar turnikeyi sıkmalısınız.
Ağız ve burun çevresinde birikinti (kan, salya vb.) temizlenmeli ve solunum rahatlatılmalıdır.
Bu
tür düşmelerde özellikle iç kanama riski çok fazla olduğundan hemen
veteriner hekime ulaşılmalıdır. Veteriner hekimin oraya gelmesi
genellikle bir acil müdahale için yetersiz kalabileceğinden onu
çağırmak yerine siz ona ulaşmaya çalışmalısınız. Böylece müdahale çok
daha geniş imkanlarla yapılabilir.
Düşme sonucu özellikle kedilerde
çene kırıkları çok fazla görüldüğünden kedinizde hiç bir problem yok
gibi görünsede muhakkak veteriner hekiminize göstererek her hangi bir
problem olup olmadığını teyit ettirin.
Hastanın şokta olabileceğini
düşünerek ani haraketlerden ve yüksek seslerden kaçınmalısınız. Ayrıca
şoktaki hayvanlar bilinçsiz haraket edebileceğinden kendinizide ısırık
veya tırmalamalardan korumalısınız.
Veterinerinize haber vererek
gelişinizi bildirmeli ve olay hakkında bilgilendirmelisiniz. Böylece
acil müdahalenin daha hızlı ve eksiksiz olması sağlanabilir.
KAVGA SONUCU YARALANMALAR
Genellikle büyük köpeklerin saldırısına maruz kalan küçük ırk
köpeklerde ve kedilerde bel ve boyun kırılmalarına oldukça sık
rastlanır. Bu tür saldırıya maruz kalan kedi ve köpeklerin yerden
kaldırılması ve veterinere ulaştırılması sırasında çok dikkatli
olunması ve hastanın ani hareketlerden uzak tutulması gerekir.
Derin ısırık yaralarından dolayı oluşan kanamaların tamponlanarak veteriner hekime ulaştırılması zorunludur.
Çoğunlukla
aynı boy ve kilodaki köpek karşılaşmalarında oluşan ısırık yaraları
hayati tehlike yaratmamakla birlikte oluşabilecek komplikasyonlar
açısından önemlidir. Çünkü bu tür ısırık yaralarında ısırılan bölgedeki
tüyler ve ısıran hayvanın ağzındaki bakteriler deri altı ve kas
dokusuna inerek enfeksiyonlara neden olabilir. Bu nedenle kesinlikle
veteriner hekim müdahalesi gerektirir.
Kavga sonucu oluşan doku
ezilmelerinde bölgedeki hasar fazla değilse genellikle bir kaç günlük
dinlenme sonrasında kendiliğinden iyileşebilir.
Yine kavga sonucu
oluşan ancak derine inmeyen yaralanmalarda yani yüzeysel sıyrıklarda
biokadin veya benzer bir antiseptikle bölgeyi temizlemek ve buna bir
kaç gün devam etmek tedavi için çoğunlukla yeterlidir.
Kavgaya
karışmış köpek veya kedi olayın şokundan olduğu gibi ağrı ve acı
nedeniylede saldırgan davranışlarda bulunabilir. Bu nedenle müdahale
ederken size bir zarar gelmemesi açısından dikkatli olunmalıdır.
KESİK VE BATMA YARALANMALARI
Kesik ve batma yaraları genellikle gezintiler sırasında cam, kıymık,
metal parçaları gibi cisimlerin vücudun çeşitli bölgelerine özellikle
ayak tabanlarına batması veya kesmesi sonucu oluşur. Bunun dışında
düşme vakalarında yerdeki sivri cisimlerin vücuda saplanmasıyla da
oluşabilir.
Kesik yaralarında kesilen bölgeye göre çok şiddetli
kanamalar yada hafif kanamalar oluşabilir. Buradaki ilk müdahale
kanamanın durdurulmasına yönelik olmalıdır. Bu amaçla kanayan bölgenin
biraz üzerinden turnike uygulamak (eğer turnike uygularsanız yaklaşık
10 dakikada bir gevşeterek tekrar sıkmayı unutmayın) veya bir tamponla
yara üzerine sıkıca bastırmak gerekir. Yapılan bu ilk müdahalenin
ardından veteriner hekime acilen ulaşmalısınız. Bu konu şiddetli
kanamalarda özellikle çok önemlidir. Veteriner hekiminiz kanamayı
durduracak ve kesik bölgesinde herhangi bir yabancı cisim olup
olmadığını kontrol edecektir.
Batma yaralanmaları kesik
yaralanmalarına göre daha önemlidir. Çünkü cismin battığı bölgede
derinlemesine bir hasar oluşturur ve bu da iç organların zarar
görmesine neden olabilir. Bu tür batma yaralanmalarında yapılacak
müdahalede dikkat edilmesi gereken şey batan cismin hemen
çekilmemesidir. Öncelikle cismin battığı bölge incelenmeli ve altta
zarar görebilecek bir organ olup olmadığı araştırılmalıdır. Örneğin
karın boşluğuna batan cisimlerde cismi kesinlikle çıkarmaya çalışmayın
ve eğer mümkünse yaklaşık 6-7 cm kadar üstünden keserek küçültün. Hemen
veteriner hekiminize doğru yola çıkın ve bu arada cismin daha fazla
batmasını veya haraket etmesini önlemeye çalışın.
Patilere batan
ufak tefek kıymık ve dikenleri görebiliyorsanız, acil durum
çantasındaki cımbızı kullanarak çekip alabilirsiniz. Burda dikkat
etmeniz gereken çektiğiniz kıymığın veya dikenin hiç bir parçasının
içerde kalmadığından emin olmaktır. Daha sonra bol antiseptikle bölge
temizlenir ve bir sargı beziyle kapatılır. Eğer enfeksiyon gelişirse
veteriner hekiminize danışarak uygun bir antibiyotik kullanabilirsiniz.
Yüzlek
kesikler veya fazla derin olmayan kıymık batmaları sizin müdahalenizle
veteriner hekime ihtiyaç duymadan iyileşebilir. Her ihtimale karşı
hastanızı gözleyerek batma veya kesik bölgesinde şişme veya kızarıklık
olursa hekiminize danışınız.
Şok ve Bayılmalarda İlk Yardım
Şok ve bayılmaların çok çeşitli sebepleri arasında trafik kazaları,
kavgalar, zehirlenmeler ve genel olarak sinir sistemine etkiyen
hastalıklar sayılabilir. Bu tür bir duruma maruz kalan petlerde dış
etkilere karşı duyarsızlık olabileceği gibi aynı zamanda aşırı
reaksiyonlarda görülebilir. Neden olan etkene göre değişse de ortak
semptomlar olarak; titreme ve nöbetler, hareket bozukluğu,
bilinçsizlik, uyuşukluk hali, sabit bakışlar, göz refleksinin olmaması
veya zayıflaması görülebilir. Bu tür bir durumda hasta sahibinin
müdahalesi genelde çok sınırlıdır. Çünkü öncelikle veteriner hekim
tarafından bu durumun sebebi araştırılmalıdır ve tedavinin şekli buna
göre belirlenmelidir.
Bu tür bir durumda olayın daha kontrollü bir şekilde atlatılması
için hekime gidene kadar ki süre içinde sizin yapabileceklerinizi şöyle
sıralayabiliriz;
Hastayı fazla hareket ettirmekten sakınılmalı olabildiğince yavaş ve sakin davranmalısınız.
Baş bölgesi yukarıda olacak şekilde sakin ve sıcak bir köşede yatırmalısınız.
Yiyecek ve içecek vermekten kaçınmalısınız, çünkü bilinç açık olmadığından boğulmaya neden olabilirsiniz.
Rahat soluk alıp almadığını kontrol etmelisiniz. Ağzında salya veya kusmuk gibi solunuma engel maddeler varsa temizlemelisiniz.
Boğulmalarda İlk Yardım
Köpek ve kediler çok iyi yüzücüler oldukları için suda boğulma
genellikle çok nadir görülmekle birlikte bazen çok akıntılı sulara
kapılarak yada dar bir su kanalında sıkaşarak tehlikeye düşebilirler.
Böyle bir durumda hekime gidene kadar ki süre içinde
yapabileceklerinizi şöyle sıralayabiliriz.
Boğulma durumu söz konusu olduğunda yapılacak ilk işlem akciğerlere
kaçan suyun çıkarılmasıdır. Bunun için hemen baş aşağı gelecek şekilde
eğim verilmeli ve hasta hafifçe sallanarak suyun çıkışı sağlanmalıdır.
Eğer solunum durmuşsa suni tenefüs yapılarak akciğerlere hava girişi
sağlanmalıdır. Bu amaçla petinizin ağzını kapatın, kafasını hafifce
ileri çekerek boynunu düz bir konuma getirin ve burnuna bir parça
tülbent yayarak burnundan hava üfleyin. Göğsün her üfleyişte kalkıp
inmesi yaptığınız işin doğru olduğunu gösterir. Eğer petiniz küçük ırk
bir köpek veya bir kedi ise çok kuvvetli üfleyerek akciğerleri fazla
şişirmeyin aksi taktirde akciğerlere zarar verebilirsiniz. Eğer
bilginiz varsa kalp masajı yapılmasıda gerekebilir. Ancak öncelikle
kalbin çalışıp çalışmadığını anlamalısınız. Çalışan bir kalbe kalp
masajı yapmak çok tehlikelidir.
Ayrıca bazen yutabileceklerinden daha büyük şeyleri yemeye
çalışmalarından veya oyuncaklarını yutmaya çalışmalarından kaynaklanan
boğulma olayları şekillenebilir. Böyle bir durumda sık sık ağzını açıp
kapar ve patileriyle ağzından bir şey çıkarmaya çalışır. Çok tedirgin
ve panik bir hali vardır. Soluk almak güçleşmiştir. Yapabileceğiniz en
iyi şey ağzını açarak eğer ulaşabiliyorsanız cismi almak,
başaramıyorsanız hemen veteriner hekiminize gitmektir.
Isı Çarpmasında İlk Yardım
Petlerin direk güneşin etkilerine bağlı olarak veya çok sıcak
havalarda hava sirkülasyonunun yetersiz olduğu kapalı ortamlarda
bırakılmaları sonucu görülür.
Özellikle aşırı sıcak havalarda kapalı bir araç içinde bırakılmaları
çok kısa sürede ölümle sonuçlanabilir. Bu tür hastalarda şekillenen
solunum yetmezliği ve artan vücut ısısı nedeniyle genel durum bir kaç
dakikada bozulur ve ani ölümler şekillenebilir.
Eğer böyle bir durum söz konusu ise petinizi hemen arabadan çıkarın,
gölge bir yere taşıyarak solunumun rahatlamasını sağlayın ve imkan
varsa hemen soğuk su ile duş aldırın.
Direk güneş ve artan ısının etkisi ile ağızda aşırı salya veya köpük
birikimi olacağından bunların temizlenmesi ve solunumun rahatlatılması
gerekir. Eğer içebilecekse bir miktar su vermek yerinde olacaktır.
Bu önlemlere rağmen hastanızın genel durumu iyi görünmüyorsa ve
solunumdaki bozukluk devam ediyorsa daha etkin bir tedavi için
veteriner hekiminize başvurmalısınız.
Tekrar araca bindirmek zorunluluğu varsa önce araçtaki hava sirkülasyonunun yeterli olmasını sağlayın.
Donmalarda İlk Yardım
Bu tür vakalar çok soğuk ve ayaz havalarda özellikle köpeklerin
bağlı olarak haraketsiz bırakılması veya çok kısa tüylü köpeklerin ve
yavru kedilerin bahçede barındırılması nedeniyle oluşur. Normalde
serbest olan köpeklerde haraketlilikten dolayı vücut ısısı
korunabildiğinden böyle bir durumun oluşması güçtür.
Bu tür bir durumda kalan köpek veya kedide vücut ısısı aşırı düşer,
çevreye karşı ilgi ortadan kalkar, dil ve diş etlerinde morarmalar
vardır, eklemler sertleşmiştir ve hasta haraketsiz, uyuklar haldedir.
Böyle hastalarda özellikle kulak uçları, kuyruk ucu, burun ve ayaklar
gibi organlar ilk donan yerlerdir. Bu nedenle buralara bakarak daha
rahat karar verebilirsiniz.
Ani ısı değişimleri şoka neden olabileceği için hastayı ılık bir
ortama alarak vücut ısısının yavaş yavaş artmasını sağlamalısınız. Bu
amaçla yapılacak masaj uygulamaları dolaşımı hızlandıracağından
faydalıdır.
Hemen bir ısı kaynağının yanına almak ani vücut ısının artışına ve
buna bağlı olarakta dolaşım bozukluğuna neden olabileceğinden
sakıncalıdır.
Yapılan bu ilk işlemlerden sonra hemen veteriner hekiminizle
görüşerek petinizin genel durumu hakkında bilgi vermeli ve gerekiyorsa
hekiminize götürmelisiniz.
Zehirlenmeler
Zehirlenmeler kedi ve köpeğinizin başına gelebilecek en tehlikeli
olaylardan birisidir. Zehirlenmenin türüne göre uygulanacak tedaviler
farklılık gösterdiğinden mutlaka veteriner hekim müdahalesi gerektirir.
Örneğin kimyasal bir maddeyle zehirlenmede uygulanacak tedavi ile bozuk
bir gıdanın alımı sonucu oluşan zehirlenmede uygulanacak tedavi aynı
değildir. Ancak sizin yapabileceğiniz basit bir iki müdahale olayın
riskini azaltması açısından önemlidir.
Bozuk gıda alımlarında, temizlik maddelerinin yutulması durumunda,
fazla miktarlarda ilaç yutulması gibi durumlarda toksik etki yapan
maddelerin vücuttan uzaklaştırılması için yapılacak en önemli ilk iş
hastanın hemen kusturulmasıdır. Bu amaçla yarım çay bardağı ılık suya 2
çorba kaşığı tuz atıp bu karışımı içirmeniz onun kolayca kusmasını
sağlayacaktır.
Eğer zehirlenmeye neden olan madde kostik etkiliyse yani yakıcı
etkisi varsa (örneğin asitler veya alkaliler gibi) hastayı kusturmak
sakıncalıdır. Bunun yerine hemen veteriner hekime başvurulmalıdır. O
size alınan maddenin cinsine göre ne vermeniz gerektiğini söyleyecek
veya çağıracaktır. Asit veya alkali maddeler olarak çamaşır suyu,
tiner, deterjanların büyük bir kısmı örnek gösterilebilir.
Zehirlenmeye neden olan maddeyi biliyorsanız özellikle kutusunu
yanınıza alarak acilen veterinerinize gitmelisiniz. Bu ilaç
zehirlenmelerinde son derece önemlidir çünkü zehirin ne olduğunun
bilinmesi eğer varsa kullanılacak antidotun belirlenmesini
kolaylaştırır.
Eğer zehirlenme belirtileri (Titreme ve kasılma, koma , güç solunum
gibi) gezme dönüşü başlamışsa muhtemelen kimyasal bazlı bir zehirdir ve
çok kısa bir sürede etki gösterebileceğinden vakit geçirmeden hemen
kusturulmalı ve veteriner hekime ulaşılmalıdır.
Evdeki zehirlenme olaylarını en aza indirgeyebilmek için; temizlik
maddelerini kapalı bir yerde saklamak, fare veya karıncalar için
kullanılan zehirlerin ulaşılması mümkün olmayan yerlere bırakılması ve
sayılarının bir yere not alınması (bir zehirlenme durumunda bunlar
sayılarak ihtimal ortadan kaldırılabilir), kullanılan ilaçların bir
dolapta saklanması ve evdeki çöp tenekelerinin açılamıyacak şekilde
kullanılması gibi önlemler sayılabilir.
Elektrik Çarpmalarında İlk Yardım
Elektrik çarpmaları özellikle evlerde sıklıkla rastlanılan
kazalardandır. Bunun nedenleri arasında evde yalnız kalan petlerin can
sıkıntısından kabloları kemirmeleri, elektrik kaçağı yapan aletlerle
temas etmeleri sayılabilir.
Bu tür bir durumla karşılaştığınızda öncelikle kendi güvenliğinizi
sağlayın. Petiniz hala elektrikle temas halinde olabilir ve sizde
elektrik akımına kapılabilirsiniz. Bu nedenle direk olarak dokunmak
yerine bir tahta parçası veya kalın bir kumaşı 3-5 kat yaparak onunla
tutun ve elektrik kaynağından uzaklaştırın yada elektrik akımını kesmek
için sigortaları kapatın.
Elektrik akımından kurtulduktan sonra hastanızın nabız ve solunumunu
kontrol edin. Genellikle elektrik çarpmalarında kalp durması
gerçekleştiği için kalp masajı ve suni tenefüs yapmanız gerekebilir.
Nabız ve solunum normale döndükten sonra hemen veteriner hekimizi arayarak yardım isteyin.
Eğer elektrik akımı sonrası sadece yanıklar oluşmuşsa soğuk suyla veya buzla kompres yapın ve veteriner hekiminizi arayın.
Yanıklarda İlk Yardım
Genellikle yanık sebepleri arasında kostik etkili maddeler, ateş, ısı kaynakları ve kaynar sular sayılabilir.
Eğer
yanığa sebep olan madde kostik yani yakıcı etkili bir madde ise hemen o
bölgeyi bol ve tazyikli suyla temizlemeye çalışın ve yıkama süresini
uzun tutun. Yaklaşık 10 dakika bu işlemi yaptıktan sonra veteriner
hekiminizle görüşün ve bilgi alın. Unutmayın; yanık yüzeyinin
büyüklüğüne ve şiddetine bağlı olarak hastanız şoka girebilir. Bazen bu
şoklar bir kaç gün sonra bile gelişebilir. Bu açıdan dikkatli olmalı ve
veteriner hekiminizin tavsiyelerine uymalısınız.
Kaynar sulardan
veya ısı kaynaklarından kaynaklanan yanıklarda yanığın derecesi önemli
olmakla birlikte yapılacak ilk müdahale genellikle soğuk su veya buz
kompresidir. Bu dokuların daha fazla hasar görmesini önleyecektir.
Kesinlikle yanık yere bir takım merhemler veya pomadlar sürmeyin.
Ayrıca hastanızın şoka girebileceğini unutmayın. Bu nedenle veteriner
hekiminizle mutlaka görüşün ve kendisinden yardım isteyin.
Eğer
yanık yüzeyi çok fazla ise ilk müdahalenin ardından hemen veteriner
hekiminize ulaşmaya çalışın. Çünkü ileri derecede yanıklar ölüm
tehlikesini de beraberinde getirir.
|