|
Yeni yavru köpeğinizin sosyalleştirme eğitimi oldukça önemli bir
dönemi kapsamaktadır bu dönem içerisinde yavruya öğrettikleriniz
köpeğinizin davranışlarını belirleyecektir. ileride çıkabilecek
sorunların kaynağını bu eğitim devresi içinde çözerek sizinle uyum
içinde olan topluma adepte olmuş ve herzaman yanınızda olan bir köpek
sahibi olacaksınız.Köpekler bizden farklı olarak dünyayı ve yeni
karşılaştığı olayları burunlarını,gözlerini,kulaklarını,ağızlarını
kullanarak ve kokuları ile seslerini hafızalarına kaydederek
öğrenirler.Bunun için yavrunuza yeteri kadar çevreyi ve aile
bireylerini keşfetmesi için zaman vermelisiniz.
Köpekler
bildiğiniz gibi tek başına yaşayamaz. Bir sürü topluluğu ile birlikte
olur ve yaşaması için içinde bulunduğu sürünün kurallarına uyması
gerekir.Şu an ise siz yavruyu ailesinden ayırarak yanınıza aldınız
artık onun ailesi sizsiniz Yeni yavrunuzda zaten böyle
düşünmektedir.Sizi insan olarak değil aynen doğası gereği bir sürü
üyesi olarak görür ve atalarından ona miras kalan güdülerini
kullanır.Fakat bu güdüler günümüz toplum hayatı için pek de yeni
sayılmaz yavru bu hayata uyum sağlamaya çalışır fakat yavruyu kendi
haline bırakır isek ve onu ileride tanışmak zorunda olduğu kavramlardan
uzak tutarsak köpeğimiz korku dolu olur,rahat hareket edemez,insanlara
saldırabilir,hem cinsleri ile ilişkileri zayıf olabilir,sizde bu durum
için köpeğinizi
suçlayıp "Küçükken çok şirindin,şimdi niye böyle
yapıyorsun.Keşke seni almasaydım" gibi sözler söyleyerek ona
kızabilirsiniz..Oysa şuçu yavruda değil kendinizde aramalısınız.Okulda
öğretmeni tarafından çocuğa öğretilmemiş bir bilgiyi çocuğumuza sorup
cevap alamaz ve bu anda küçüğe kızarsak yanlış yapmış oluruz.Çünkü
kabahat küçükte değildir..İşte bütün bu ve benzeri istenmeyen olayları
önlemek için adına sosyalleşme dediğimiz olguya çok önem vermeli ve
hassas bir şekilde uygulamalıyız ancak bu yolla toplum içinde kabul
edilir,sorunsuz bir köpek sahibi oluruz.
ANA KURAL:
Yavru köpeklerin ilk deneyimleri en güçlü ve kalıcı
deneyimlerdir.Bunun için ilk deneyimlerin mutlaka pozitif yönde olması
gerektiğini unutmayınız.Yavru köpeğiniz eve geldikten sonraki ilk
5(beş) hafta içindeki davranışlarınız yavrunun ömür boyu koruyacağı ana
karekterini oluşturacaktır.(Köpeğiniz 8 (sekiz) haftalık iken
alınmıştır.)Bu süre içerisinde yavrunun karekterini şehir ve aile
ortamına uyumlu hale getiremez iseniz ileride davranışlarını
değiştirmede çok zorluk çekersiniz.
AMAÇ :
Yavrunun toplum içerisinde ve şehir içerisinde karşılaşacağı
aklınıza gelebilecek her türlü olay ile küçük yaşlarda tanıştırarak
alışmamış olduğu durumlara adepte olması ve bu olaylar karşısında güven
duygusunun kuvvetlendirilmesi.
SONUÇ:
Aşağıda açıklamalarını bulacağınız yöntemleri kullanarak yavrunun
istenmeyen davranışlarını engellemek ve ileride sorunsuz veı her türlü
koşula uyum sağlayan sosyal bir köpek yaratmak.Bu yol ile insanların
köpek üzerindeki olumsuz düşüncelerini değiştirmek.
Burada önemli bir noktayı size tekrar hatırlatmak istiyorum:
Yavru köpek alırken çoğumuz bir aylık köpek almaktayız.Bu çok yanlış sonuçlar doğuran bir düşüncedir.
Yavru köpek mutlaka annesinin ve kardeşlerinin yanında kalması,
köpek olduğunu hatırlatan kuralların ve köpek davranışlarının
öğretilmesi gerekmektedir.Eğer yavruyu annesinden ve kardeşlerinden çok
erken ayırır isek yavrunun temeli olmadığı için hayata adepte olmakta
zorlanacak ve sorunlar ortaya çıkacaktır.Bunu önlemek için yavru
köpeğinizi mutlaka 7-8 haftalık iken alınız.Bu süre içerisinde
annesinin yanında minimum 4-5 hafta.Geri kalan 3 haftanın ise
kardeşlerinin yanında oyun oynarak geçirdiğinden emin olunuz.
Yavru Sekiz (8) haftadan önce alınır ise:
Gereğinden önce kardeşlerinin yanından ayrılır ise,yukarıda
açıklanan nedenlerden dolayı köpek kuralları ve kendini ifade etme
bilincinden yoksun kalacağı için hemcinsleri ile olan ilişkilerinde ve
hayata adepte olmada sorun çıkaracak,muhtemelen kendine güveni olmayan
bir köpek olacak.
Yavru Sekiz (8) haftadan sonra alınır ise:
Bu süreden sonra alınan köpek ise,eğer üretici tarafından
sosyalleştirilmedi ise, insanlar ve şehir içinde karşılaşacağı
durumlarda sorun çıkaracak yine topluma uyum sağlamakta zorlanaktır.
Sosyalleştirme eğitiminin önemini ve yavrunun gelişme aşamalarını öğrenebilmek için gelin aşağıdaki tabloya bir göz atalım.
Yavrunun Gelişim ve Sosyalleşme Aşamaları
Doğumdan İki (2.) haftaya kadar.
Neonatal Dönem.
Beden ısısı yaklaşık 37.C
Irkına göre değişir ama genelde şu an 110-120 gr ve bir hafta içinde iki misli olacak.Kalp atışı dakikada 200'ün üzerinde.
Yaşaması için annesine son derece bağlı,savunmasız sadece iç güdülerine göre hareket ediyor.
Annesi her 3 saatte bir 2-3ml süt ile besliyor.
Sinir sistemi ve vücut hareketleri minimum düzeyde.
Sosyal davranışları minimum düzeyde.
14.gün içerisinde neonatal dönem sona erer.
Yavrular sürünerek hareket eder.
İnsanlar ile tanıştırılarak koklamasına izin verilmeli.
Kaldığı ortam ilk hafta içinde 29-32 ikinci hafta ise 26-29 C arasında olmalı.Hava ceryanlarından korunmalı.
Üçüncü Hafta İçinde.
Gözler ve kulaklar duyarlı.
Süt dişleri çıkar.
Şu an 350 gr.
Yavru çevreye cevap vermeye başlar.
Sinir sistemi faal.Yavru yürümeye başlar.
Annesine daha az bağımlı ve vücut fonksiyonlarını kontrol edebilmeye çalışır.. Kardeşleri ile iletişim kurmaya başlıyor.
Yürüyerek çevreyi keşfetmek istiyorlar.
Köpeğin davranışları gözlemlenmeye başlıyor.
Kaldığı ortam şimdi 23-26 C arasında olmalı.
Dördüncü Hafta İçinde.
12-14.haftaya kadar devam edecek olan kritik sosyalleşme periyodu
başladı. Yaramazlıkları başladı.Bazıları pantolan paçalarınızı ya da
eteğinizin uçlarını çekiştirme peşinde Annesine daha az bağımlı ve
kardeşleri ile ilişki içinde.
Vücut ısısı 38.C
Kalp atışı dakikada 173.
Keşfetmeye hazır.
Süt dişleri büyük çoğunlukla tamamlandı.
Yavru maması yiyebilecek durumda.
Süt emmeyi yavaş yavaş bırakıyor.
Kaldığı ortam 23.C olmalı.
Beşinci Hafta İçinde.
Kardeşleri ile oynuyor,koşuyor küçük bir liderlik yarışı baş göstermiş.
İnsanlara cevap veriyor.
Çevre ile tanıştırılması son derece önemli.
Altı (6.) ve Sekiz (8.) Haftalar İçinde.
Sosyalleşme için anahtar dönem.
Yavru sütten kesilmiş.
Sinir
sistemi ve hareketleri gelişmiş.Artık köpek davranışları sergiliyor
Burnunu,kulağını,kuyruğunu kardeşleri ile birlikte keşfediyor.Temel
kalıpları öğreniyor.
Yavru öğrenmeye ve yeni evine gitmek için hazır.
Şu an 700-800gr arasında.
Oniki (12.) Hafta İçinde.
Çevreyle olan ilişkisi ve keşfetme isteği maximum düzeyde.
Bu
dönemde çok dikkatli olunmalı ve yavru kesinlikle
korkutulmamalı.Olumsuz davranışlar sosyalleşme becerilerinin önüne
geçebilir.
Onaltı (16.) Hafta İçinde.
Süt dişlerini kaybederek,yetişkin dişleri çıkmaya başladı.
Altı (6.) Ay İçerisinde.
Bebeklik dönemi sona ererek,çocukluk dönemine girdi.
Kalp atım hızı şimdi dakikada 70.
Çoğu beden sistemi yetişkin köpeğinkine eşit.
SOSYALLEŞME EĞİTİMİNE HAZIRMISINIZ.
Veterinizi ilk ziyaretinizde size,yavrunun ilk aşıları olana kadar
dışarı çıkarmamanız gerektiğini bu uygulamanın yavruyu son derece
önemli hastalıklardan korumak için olduğunu söylemiştir.Bu uygulama son
derece doğru olmakla birlikte diğer hastalıklara yakanlanma
olasılığından çok daha daha vahim başka bir hastalığıda beraberinde
getirmektedir. Davranış Problemi.
Aşılama genellikle yavru köpeğinizin altı (6.) haftasından başlar,
körlere rehberlik için seçilecek ve eğitilecek yavruların daha önce
aşılama programına alındığı da bilinmektedir.Böylece erken yaşlarda
trafiğe,insanlara,arabalara ve diğer olaylara adepte olması
sağlanmaktadır.Bunun için veterineriniz ile konuşarak bir an önce
sosyalleştirme eğitimine geçmek istediğinizi ve bunun için yavrunuzun
sağlığı için gerekli olan programın uygulanmasını söyleyiniz.Bu
davranışta bulunur iseniz yavrunuzun bir hastalık kapmasını minimum
dereceye indirmiş olursunuz.Ancak sokak köpeklerinin yoğun olduğu
yerler,çöp kutuları,lağım suları gibi veya veterinerinizin size
söylediği bölgelerden uzak durmanızı şiddetle öneririm.Unutmayın ki
henüz yavrunuza ilk aşılar uygulandı,bağışıklık sisteminin güçlenmesine
bira daha zaman var.
Eğitim süresince yavrunuzun karakterine göre çok hassas
davranmalısınız.Daha önce karakter testi bölümünde bu konuya
değinmiştim.Bu süre içerisinde hiç bir zaman aceleci olmamalı her
durumu yavrunuza kademe kademe anlatmalısınız.Eğer aceleci davranarak
trafiğe alıştırmak için onu bir anda Kızılay yada Taksim'e sokarsanız
durum yavru açısından hiçde iç açıcı olmayabilir.
Çok hassas davranmalısınız.
Köpeğiniz ile rahatlatıcı bir ses tonunda konuşun.Asla bağırmayın.
Yavruyu tasmasından çekiştirmeyin.
Sevdiği yiyecekleri ve oyuncaklarını yanınızda bulundurun.Sık sık oyun oynayın.
Yavrunun kafasını karıştırmayın.Bir program dahilinde eğitime devam edin.
Asla yavruyu korkutacak ani hareketlere izin vermeyin ve kalabalık,gürültülü,çok fazla köpeğin bulunduğu yerlerden uzak durun.
Yavrunun korktuğunu hissederseniz yavruya sarılın ya da kucağınıza alın ve onu rahatlatcı bir biçimde konuşun.
Yavrunun eğitim süresince tanışması gereken durumlar ise,.
İnsanlar,
çocuk, genç, yaşlı, üniformalı, güneş gözlüklü, şapkalı. Örneğin
üzerine yağmurluk giymiş trafik polisleri, itfaiyeciler. Araba, kamyon,
motorsiklet, bisiklet, traktör, kaykay vb.
Diğer köğekler.Değişik ırk ve boylarda.
Diğer canlılar kedi, koyun.at, keçi vb.
Bu listeye sizin ekleyecekleriniz.
Köpekler
ile yavrunuzu tanıştırıken özellikle 14 haftasını doldurmuş olanlara
dikkat edin çünkü saldırganlık gözlenebilir ve hiçbirşeyden habersiz
yavru köpeğiniz birdaha diğer köpekler ile sağlıklı iletişim kurma
olanağından yoksun kalabilir.Böyle durumları önlemek için daha önce
tanıdığınız karakterini bildiğiniz köpekler ile tanıştırınız.Eğer böyle
bir olanağınız yok ise köpek sahibinden köpeğini yedeklemesini
isteyiniz ve sonra yavrunuza tanışma fırsatı veriniz.Bu tanışma anında
yavrunuzun büyük köpekler ile oynamasına izin vermeyin.Yavru şu an için
yalnızca kendi yaşında ve küçük veya tanıdığınız güvendiğiniz köpekler
ile oynayabilir,tasmasını açmayı unutmayın,Ona kontrolünüz altında
oynama fırsatı veriniz ki kendini ifade etme olanağı bulsun,bırakın
koşşun oynasın,enerjisini harcasın görceksiniz ki çok memnun kalacak..
Bazı kişiler yavrunun insanlar tarafından sevilmesini istemezler
aman ha siz bu insanlardan olmayın.Aşırıya kaçmamak üzere herkesin
yavrunuzu sevmenize izin verin.Bu arada ani davranışlardan
kaçınmalarını rica edin, korkmayın kimse bu sevimli yavruya kötü bir
düşünce besleyemez.
Bu eğitim boyunca yavruyu cezalandırmayacağız,bağırmayacağız.Eğer
sinirli olur isek yavruyu korkutabilir ve ileride saldırgan bir köpek
olmasını sağlıyabiliriz.Bu hiç bir köpek sahibinin istemediği
durumdur.Yapacağımız tek hareket yavruyu yeni durumlar ile hassas bir
şekilde tanıştırmak tekrar ederek nasıl davranması gerektiğini
öğretmek.Eğitim süresi ikiniz içinde çok eğlenceli geçecek.Siz
çevre,insanlar ve arkadaşlarınız ile uyumlu, yıllarca birlikte
olacağınız köpeğinize ilk derslerini vermenin heyacanı içinde
olacak,yavrunuz ise yeni yeni durumlar ile tanışarak bu dünyayı öğrenme
fırsatı yakalayacaktır.
Eğitim süresi içerisinde size yardımcı olması için yavruya adını
öğretiniz.İsmi kolayca anlıyabilmesi için en fazla iki (2) heceli
olmalı.Köpeklerin "a" ve "o" ile biten hecelere dahada ilgi duyduğunu
belirtelim.İsmini öğretmek için ona her yemek
verişinizde,sevdiğinizde,yanından ayrılırken sizi de takip etmesi için
adını aynı ses tonu ile davetkar bir biçimde söyleyin.Bu süre içinde
değişik isimler kullanmamaya dikkat edin.Adını kısa sürede öğrendiğini
ve cevap verdiğini göreceksiniz.
Yine ileride yavrunuzu kontrol altına almanızı sağlayacak ve
çağrıldığında gelmesi için sizi takip etmesini öğretmelisiniz.Bunu
yaparken yavrunuzu serbest bırakın ve oununla oynayın kısa süre sonra
yavrunuz farkında değil iken aksi tarafa doğru koşun ve aynı zamanda
heyacanlı bir ses tonu ile adını söyleyin yavru bir an teleşa kapılacak
ve sizin yanınızda olmak isteyip koşarak size doğru gelecektir.Bu arada
sizde yere çömelin ve kollarınızı iki yana açarak onu kucaklayın ve bol
bol sevin.Bu hareketi bir kaç defa daha aşırıya kaçmadan ve diğer
günlerde de uygulayın böylece köpeğinizin ilgisinin devamlı sizde
kalmasını sağlayacaksınız.Bu oyunu evinizde odadan odaya yada
bahçenizde de uygulayabilirsiniz.Bua esnada köpeğiniz sizinle oyun
oynarken elbiselerinizi ısırnmak isteyebilir sakın izin vermeyin.
Bu eğitim dönemi içerisinde yavrunuza nasıl davranması gerektiğini
öğretirken tedavisi zor olan Ayrılık Korkusu adlı hastalığa
yakalanmasına izin vermeyin.Yavrunuzun size aşırı bağlanmasını önlemek
amacı ile onu belirleyeceğiniz ve sık sık değiştireceğiniz.bazı
zamanlarda yalnız bırakınız,sizi arayıp ağlamasına havlamasına cevap
vermeyiniz.
|